So sánh tết Việt Nam và tết Nhật Bản
Tết Nguyên Đán Việt Nam và Tết truyền thống Nhật Bản đều là những dịp lễ quan trọng nhất trong năm. Đây là thời điểm khởi đầu mới, sum họp gia đình và gìn giữ các giá trị văn hóa lâu đời. Tuy nhiên, do khác biệt về lịch sử, tín ngưỡng và lối sống, cách đón Tết của hai quốc gia có nhiều điểm không giống nhau.
Trong bài viết này, LABCO sẽ cùng bạn so sánh Tết Việt Nam và Tết Nhật Bản qua thời gian tổ chức, phong tục, ẩm thực và các hoạt động văn hóa tiêu biểu.
Thời gian tổ chức Tết tại Việt Nam và Nhật Bản
Tết Nguyên Đán Việt Nam – Tết theo lịch âm
Tại Việt Nam, Tết Nguyên Đán là lễ hội lớn nhất trong năm. Tết được tổ chức theo Âm lịch, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2 Dương lịch. Không khí Tết bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp với lễ tiễn ông Công ông Táo và kéo dài đến hết rằm tháng Giêng.
Việt Nam là một trong số ít quốc gia vẫn coi Tết Âm lịch là dịp lễ quan trọng nhất trong năm, cùng với Trung Quốc, Hàn Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ và Singapore.
Tết Nhật Bản – Oshogatsu theo lịch dương
Người Nhật Bản đón năm mới theo Dương lịch. Ngày 1/1 là thời khắc chính thức bước sang năm mới. Trước đây, Nhật Bản cũng ăn Tết Âm lịch nhưng từ năm 1873 đã chuyển sang sử dụng lịch phương Tây.
Dù vậy, Tết Nhật Bản (Oshogatsu) vẫn giữ nhiều nét truyền thống Á Đông. Người dân thường chuẩn bị từ đầu tháng 12 và dành thời gian nghỉ ngơi, sum họp trong khoảng từ mùng 1 đến mùng 3 tháng Giêng.
Những điểm tương đồng giữa Tết Việt Nam và Tết Nhật Bản
Dù khác nhau về thời điểm, Tết ở hai quốc gia vẫn có nhiều nét giống nhau, thể hiện rõ giá trị chung của văn hóa phương Đông.
Dọn dẹp nhà cửa đón năm mới
Cả người Việt và người Nhật đều coi việc dọn dẹp nhà cửa trước Tết là nghi thức quan trọng. Ở Nhật, hoạt động này gọi là Osoji, mang ý nghĩa gột rửa điều không may của năm cũ để đón năm mới sạch sẽ, suôn sẻ.
Người Việt cũng có quan niệm tương tự. Trước Tết, các gia đình thường tổng vệ sinh nhà cửa, sắp xếp đồ đạc gọn gàng và mua sắm thêm vật dụng mới.
Thăm mộ tổ tiên
Người Nhật có phong tục Ohakamairi, tương tự tục tảo mộ của người Việt. Đây là dịp con cháu tưởng nhớ tổ tiên, thể hiện lòng hiếu kính và cầu mong gia đình bình an trong năm mới.
Đi lễ chùa, đền đầu năm
Người Nhật duy trì truyền thống Hatsumode – đi lễ đền, chùa hoặc thần điện vào đêm giao thừa hoặc sáng mùng 1. Phong tục này giống với việc đi chùa đầu năm của người Việt để cầu sức khỏe, may mắn và bình an.
Tiền mừng tuổi cho trẻ em
Tục lì xì đầu năm có mặt ở cả hai quốc gia. Tại Nhật Bản, tiền mừng tuổi gọi là Otoshidama, thường được cho trẻ em với lời chúc chăm ngoan, học giỏi và khỏe mạnh.
Sum họp gia đình
Tết là dịp các thành viên trong gia đình trở về bên nhau. Dù ở Việt Nam hay Nhật Bản, những bữa cơm đầu năm đều mang ý nghĩa gắn kết, sẻ chia và vun đắp tình cảm gia đình.
Sự khác biệt giữa Tết Việt Nam và Tết Nhật Bản
Bên cạnh những điểm giống nhau, Tết của hai quốc gia vẫn mang bản sắc riêng, thể hiện rõ qua trang trí, ẩm thực và sinh hoạt văn hóa.
Cây trang trí ngày Tết
Nhật Bản: Người Nhật trang trí Kadomatsu, kết hợp tre và cành thông, đặt trước cửa nhà để chào đón thần Toshigamisama – vị thần mang lại may mắn và thịnh vượng.
Việt Nam: Người Việt trang trí bằng hoa đào ở miền Bắc, hoa mai ở miền Nam và dựng cây nêu truyền thống để xua đuổi tà khí, cầu bình an.
Ẩm thực ngày Tết
Tết Nhật Bản thường có:
Toshikoshi Soba – mì ăn vào đêm giao thừa, tượng trưng cho việc cắt bỏ xui rủi.
Ozouni – canh bánh mochi dùng trong ngày đầu năm.
Osechi Ryori – các món ăn bày trong hộp gỗ, mỗi món mang một ý nghĩa may mắn.
Kagami-mochi – bánh gạo tượng trưng cho sự hiện diện của thần linh.
Tết Việt Nam không thể thiếu:
Bánh chưng, bánh tét, bánh giầy – biểu tượng của đất trời và truyền thống dân tộc.
Mâm cỗ Tết phong phú theo từng vùng miền.
Mứt Tết và mâm ngũ quả, thể hiện mong ước đủ đầy, sung túc.
Đặc biệt, người Việt thường duy trì không khí ăn Tết trong nhiều ngày. Nhiều gia đình ăn Tết đến giữa tháng Giêng với quan niệm năm mới phải đủ đầy thì cả năm mới may mắn.
Hoạt động văn hóa ngày Tết
Việt Nam: Nhiều lễ hội dân gian, trò chơi truyền thống, hát chèo, hát bội, đấu vật… diễn ra sôi nổi, nhất là ở vùng quê.
Nhật Bản: Nổi bật với phong tục gửi bưu thiếp chúc Tết (Nengajo) và nghi thức đánh 108 tiếng chuông chùa vào đêm giao thừa để gột bỏ muộn phiền, thanh lọc tâm hồn.
Xem thêm việc làm tại Nhật Bản
Kết luận
Tết Nguyên Đán Việt Nam và Tết Nhật Bản khác nhau về thời gian và hình thức tổ chức, nhưng cùng hướng đến những giá trị cốt lõi: gia đình, sự khởi đầu mới và hy vọng cho một năm bình an, hạnh phúc. Việc hiểu rõ hai ngày Tết giúp người Việt tại Nhật dễ hòa nhập hơn, đồng thời giúp du học sinh và người lao động hiểu sâu hơn về văn hóa bản địa
Truy cập website và fanpage LABCO để cập nhật thông tin nhanh và chính xác nhất!